Prace artystyczne z gipsem szpachlowym
METODA ODLEWANIA DO FORM
Jeśli chcesz wlewać gips do form silikonowych lub plastikowych:
- Konsystencja: Przygotuj rzadszą masę (przypominającą płynny jogurt – zalecamy minimum 0,65 litra wody na kilogram proszku). Pamiętaj, że masa musi być na tyle płynna, by wpłynęła we wszystkie detale formy. Szczegółowy poradnik, jak przygotować zaprawę znajdziesz TUTAJ
- Wlewanie do formy: Ostrożnie wlej gips do formy. Dobrze, jeśli forma jest sztywna, w przeciwnym wypadku gips swoim ciężarem będzie ją odkształcać.
- Usuwanie bąbelków: Po wlaniu gipsu do formy, stukaj nią energicznie o blat przez ok. 30 sekund. Gips szpachlowy jest gęsty, więc bąbelki powietrza trudniej z niego wychodzą. Można też użyć dedykowanych do tego narzędzi, na przykład wytrząsarki.
- Czas wiązania: Gips szpachlowy SG-33 ma czas obróbki 90 minut. Tak więc nie należy wyjmować figurki z formy przed tym czasem, najlepiej pozostawić figurkę w formie na kilka godzin.
- Czas schnięcia: Uwaga! Figurka z gipsu szpachlowego może potrzebować nawet 24-48 godzin, aby w pełni stwardnieć w formie. Nie wyjmuj jej zbyt wcześnie, bo może łatwo pęknąć. W przypadku szczególnie grubych form czas schnięcia może być jeszcze dłuższy!
METODA LEPIENIA NA STELAŻU (RZEŹBIENIE)
Gips szpachlowy świetnie nadaje się do budowania formy na stelażu (np. z drutu, folii aluminiowej lub styropianu):
- Przygotowanie zaprawy: musi być gęstsza niż w przypadku wlewania do form. Zalecamy maksymalnie 0,6 litra wody na każdy kilogram proszku, w zależności od potrzeb może być mniej (ale na tyle dużo, żeby masa się wymieszała). Poradnik przygotowania zaprawy znajdziesz TUTAJ
- Warstwy: Nakładaj masę warstwami. Pierwsza warstwa może być chropowata – ma tylko stworzyć bazę.
- Plastyczność: Dzięki opóźniaczom w składzie, gips szpachlowy pozwala na modelowanie kształtu nawet do 90 minut. Możesz go wygładzać mokrym pędzlem lub palcami.
- Wtapianie wzmocnień: Przy większych figurkach możesz zatapiać w gipsie kawałki gazy lub bandaża – działa to jak zbrojenie, dzięki czemu figurka nie pęknie.
OBRÓBKA I DETALE
Gips szpachlowy SG-33 jest po wyschnięciu stosunkowo twardy.
- Rzeźbienie „na sucho”: Gdy figurka wyschnie, możesz w niej spróbować wyżłobić detale za pomocą nożyka, dłuta lub pilnika.
- Szlifowanie: Użyj papieru ściernego (gradacja 180-240), aby uzyskać idealną gładkość.
MALOWANIE I ZABEZPIECZANIE
Gips jest bardzo chłonny (pije farbę), dlatego przed malowaniem:
- Gruntowanie: To absolutna konieczność. Możesz użyć zwykłego gruntu budowlanego lub rozwodnionego kleju wikol.
- Farby: Najlepiej sprawdzają się farby akrylowe.
- Lakierowanie: Na koniec warto zabezpieczyć figurkę lakierem (matowym lub z połyskiem), ponieważ gips szpachlowy łatwo chłonie wilgoć i brud.
DLA BARDZIEJ ZAAWANSOWANYCH…
Gips szpachlowy SG-33 ma bardzo długi czas wiązania (początek po ok. 90 minutach), stąd daje Ci więcej czasu na obróbkę niż gips budowlany czy modelarski.
Kluczem jest tutaj wyczucie trzech faz twardnienia gipsu:
1. Faza Mokrego Masła (czyli zaraz po nałożeniu)
Masa jest błyszcząca i bardzo miękka.
- Co robić: W tym momencie nadawaj tylko ogólne formy. Nie próbuj robić detali, bo gips będzie się zlewał, a narzędzia będą się do niego lepić.
- Technika: Jeśli chcesz uzyskać efekt „starego tynku” lub bardzo nieregularnej skóry (np. słonia), możesz wyklepać gips szorstką gąbką lub pogniecioną folią aluminiową.
2. Faza Twardniejącej Plasteliny (najlepszy czas)
Gips staje się matowy i przestaje brudzić palce przy lekkim dotknięciu, ale wciąż daje się łatwo formować pod naciskiem. W tym stanie można tworzyć różne tekstury, modelować detale lub wygładzać. Uwaga: ta faza trwa zwykle nie dłużej niż 15 minut.
Można pracować np. nożykiem wycinając kształty, tworzyć wzory za pomocą szczotki lub wygładzać powierzchnię (dla osiągnięcia lepszego efektu można lekko przemyć powierzchnię mokrym pędzlem).
3. Faza Suchego Mydła (wstępne związanie, po ok. 90 minutach od rozrobienia)
Gips jest już twardy, ale wciąż wilgotny (chłodny w dotyku). Można go już tylko skrobać. W tej fazie można jedynie tworzyć ostre nacięcia nożykiem.
Wskazówki
- Jeśli gips za szybko wysycha i zaczyna się kruszyć podczas rzeźbienia, spryskaj go delikatnie mgiełką wody z atomizera. To go nieco zmiękczy na powierzchni.
- Wyschniętą figurkę można na koniec pomalować rozwodnionym klejem typu Wikol. Po wyschnięciu stworzy on elastyczną, przezroczystą powłokę, która dodatkowo spoi strukturę gipsu.